Een gebroken lans voor de lastige jeugd



In het onderwijs heb je leerlingen die je voor altijd bij blijven. In positieve en minder positieve zin. Dat de laatste categorie toeneemt, waardoor deze leerlingen minder memorabel worden is een neerwaartse tendens.

Helaas zien we de afgelopen jaren een doelgroep die, door privé omstandigheden, een loodzware rugzak met zich meedragen op veel te jonge leeftijd. We hebben het dan niet meer over een 'simpele' echtscheiding, een sociaal of financieel zwakker milieu of een autisme, ADHD diagnose. 

Dat is inmiddels zooo 2014.

Nee, we kampen met pubers die zich op jonge leeftijd moeten zien te redden in de grote, boze buitenwereld. Die op zichzelf moeten gaan wonen (met een snufje "begeleiding"), dealen met ouders in de gevangenis, terminaal zieke of overleden ouders of moeders in de prostitutie. Pubers met een posttraumatisch stress syndroom door een gewelddadig (vlucht-, misbruik) verleden, die kampen met identiteitscrisissen, zelfverwonding en zelfmoordneigingen.

De door het leven in de steek gelaten kinderen. Pubers die eigenlijk beschermd moeten opgroeien op hun weg naar volwassenheid in een warm, liefdevol, stabiel nest met alle zorg, stimulans en aandacht die ze verdienen.

Een doelgroep die je het bloed onder de nagel vandaan halen, maar het gedrag eigenlijk niet kunt kwalijk nemen. Een groep jongeren die een speciale onderwijsvorm, of behandelsetting nodig hebben, maar die we door de invoering van Passend Onderwijs steeds vaker tegen komen in het regulier voortgezet onderwijs. Immers ieder kind heeft recht op "normaal" onderwijs. Dat zo'n kind zich, al om zich heen slaande, door de verplichte scholing moet worstelen is van minder belang.

Docenten die deze kinderen bij een reeds overbelast onderwijssysteem binnenboort moeten houden, maar met mentale blauwe plekken niet meer weten hoe te handelen, zijn ondergeschikt aan het doel. Zeker, sommigen leerlingen redden het alsnog met de liefdevolle, intensieve en vooral geduldige begeleiding van alle disciplines voor handen; docenten, counseling, conciërges, ambulant begeleiders, een zorgteam en ga zo maar door, want "it takes a village to raise a child."
Andere kinderen vallen helaas in ongenade en heftig door de mand. Ellenlange wachtlijsten binnen de regulier zorg en afschaling van speciaal onderwijs zijn de ondergang voor deze jongeren. 
Tussen deze leerlingen en docenten ontstaat logischerwijs wrevel, terwijl beiden verschrikkelijk hun best doen.

Deze pubers weten ergens wel hoe ze zich horen te gedragen, maar kunnen het soms domweg niet, daar de rugzak te vol zit. In die rugzak zit geen zelfvertrouwen, liefde, eigenwaarde en hoop.

In die rugzak zitten Onzekerheid, Angst en Afwijzing. Vaak een diepgeworteld wantrouwen jegens henzelf, de volwassenen om hen heen en de toekomst. Het hele lijf fungeert als een exploderend vat aan emoties dat er schreeuwend, vloekend en tierend uitkomt. Met als gevolg kritiek en sancties daar waar behoefte is aan aandacht, complimenten en eigenwaarde in plaats van het "er niet mogen zijn." Het zijn kwetsbare kleine meisjes of jongetjes verpakt als schreeuwlelijkerts. Die zich groot moeten maken, zichzelf overbluffen om te overleven en te verhullen wat werkelijk speelt. Of zich juist terugtrekken en alles opkroppen in een lijf dat kapot gaat van verdriet en eenzaamheid. 

We kennen allemaal de verhalen van Remy die alleen op de wereld was, het meisje met de zwavelstokjes. Het zijn de verhalen van nu.

We kennen de sprookjes van Sneeuwwitje die wakker gekust moest worden en Assepoester die haar pump nagedragen kreeg. Beiden vonden een prins die de belofte en potentieel in hen zag en haar de moeite waard vonden.

Hoe anders is het in de echte wereld.

Wat ik iedere dag zie en met heel mijn hart respecteer is het doorzettingsvermogen van deze jongeren. Soms is dit niet zichtbaar. Het risico op afwijzing en naar huis sturen bij negatief gedrag is logisch, terwijl vloekend op school zijn toch betekent dat zo'n jongen of meid "er is." Against all odds.

Tevens hulde voor alle onderwijs 'krachten' die iedere dag weer met deze jeugd aan de slag gaat.

Hen kansen biedt en een luisterend oor.

Het onderwijs anno 2023.

Chapeau!